Xuất huyết đường tiêu hóa: Nguyên nhân, điều trị và cách phòng tránh

Xuất huyết đường tiêu hóa là một dạng cấp cứu nội khoa hoặc ngoại khoa do biến chứng của nhiều bệnh lý tiêu hóa tại hệ thống tiêu hóa gây ra. Tình trạng xuất huyết đường tiêu hóa có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào, đặc biệt là những người có sẵn các bệnh lý tiêu hóa hoặc có lối sống thiếu khoa học. 

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về xuất huyết tiêu hóa, nguyên nhân, điều trị cũng như cách phòng tránh hiệu quả. 

1. Xuất huyết đường tiêu hóa là bệnh gì?

Xuất huyết hay chảy máu đường tiêu hóa là một triệu chứng nghiêm trọng xảy ra trong đường tiêu hóa của cơ thể. Ống tiêu hóa bao gồm những cơ quan sau: thực quản, dạ dày, ruột non (bao gồm tá tràng), ruột già, trực tràng và hậu môn. 

Xuất huyết tiêu hóa có thể xảy ra ở bất kỳ cơ quan nào vừa kể trên. Nếu việc xuất huyết diễn ra ở thực quản, dạ dày hoặc tá tràng, đây được coi là xuất huyết tiêu hóa trên. Xuất huyết ở phần cuối ruột non, ruột già, trực tràng và hậu môn được gọi là xuất huyết tiêu hóa dưới. 

Tùy từng trường hợp, lượng máu xuất huyết có thể ít hoặc nhiều đến mức có thể đe dọa đến tính mạng. Trong một vài trường hợp, lượng máu chảy ra rất ít, và chỉ có thể phát hiện ra bằng cách xét nghiệm phân.

2. Nguyên nhân gây bệnh

Các bộ phận khác nhau của ống tiêu hóa bị ảnh hưởng bởi các nguyên nhân khác nhau dẫn đến chảy máu. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra chảy máu ở các bộ phận.

Xuất huyết tiêu hóa trên có thể có các nguyên nhân như sau:

  • Viêm loét dạ dày tá tràng: đây là nguyên nhân phổ biến nhất trong xuất huyết đường tiêu hóa trên. Loét dạ dày là vết loét phát triển trên niêm mạc dạ dày và phần trên của ruột non. Axit dạ dày, vi khuẩn hoặc sử dụng thuốc kháng viêm sẽ làm hỏng lớp lót, dẫn đến việc hình thành vết loét.
  • Tổn thương niêm mạc thực quản: tổn thương này có thể gây chảy rất nhiều máu. Trường hợp này hay xảy ra ở những người nghiện chất cồn. 
  • Giãn tĩnh mạch thực quản: tình trạng này xảy ra thường xuyên nhất ở những bệnh nhân có những bệnh lý nghiêm trọng về gan.
  • Viêm thực quản: thường được gây ra bởi bệnh lý trào ngược thực quản dạ dày. 

Xuất huyết tiêu hóa dưới có thể có các nguyên nhân như sau: 

  • Bệnh lý túi thừa: liên quan đến sự phát triển của các túi nhỏ, phình ra trong ống tiêu hóa. Nếu như một hoặc nhiều túi bị viêm hoặc nhiễm trùng, đó gọi là viêm túi thừa. 
  • Bệnh viêm ruột: bao gồm viêm loét đại tràng, gây viêm và lở loét ở đại tràng và trực tràng, và viêm niêm mạc ở đường tiêu hóa.
  • Khối u: các khối u lành tính hoặc ác tính tại thưc quản, dạ dày, đại tràng hoặc trực tràng có thể làm suy yếu niêm mạc của ống tiêu hóa và gây ra hiện tượng xuất huyết đường tiêu hóa
  • Polyp đại tràng: các khối nhỏ của tế bào hình thành trên niêm mạc đại tràng của bạn có thể gây chảy máu. Hầu hết chúng đều vô hại, nhưng một số có thể là ung thư hoặc có nguy cơ trở thành ung thư nếu không được điều trị hoặc loại bỏ. 
  • Bệnh trĩ: là tình trạng những tĩnh mạch ở hậu môn hoặc trực tràng dưới bị sưng nề. 
  • Vết nứt hậu môn: đây là những tổn thương ở niêm mạc hậu môn. 

3. Triệu chứng chảy máu đường tiêu hóa thường gặp

Các triệu chứng và dấu hiệu của xuất huyết đường tiêu hóa có thể rõ ràng hoặc không. Các triệu chứng và dấu hiệu này phụ thuộc vào vị trí chảy máu trên ống tiêu hóa và tốc độ chảy máu.

Các triệu chứng xuất huyết đường tiêu hóa rõ ràng có thể là: 

  • Nôn ra máu, máu có màu đỏ hoặc nâu sẫm giống màu bã cà phê: đây là triệu chứng phổ biến và thường gặp khi bị xuất huyết đường tiêu hóa. Lượng máu, màu sắc, tính chất máu sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí bị xuất huyết. 
  • Đi ngoài phân đen hoặc có máu: do hệ thống tĩnh mạch bên trong ống tiêu hóa giãn nở và chảy máu do áp lực quá mức.

Các triệu chứng xuất huyết đường tiêu hóa không rõ ràng có thể là: 

  • Đau đầu
  • Khó thở
  • Ngất xỉu 
  • Đau ngực 
  • Đau vùng bụng

Các triệu chứng sốc: nếu như xuất huyết bắt đầu đột ngột và tiến triển nhanh chóng thì người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc. Các dấu hiệu và triệu chứng sốc bao gồm: 

  • Hạ huyết áp
  • Không đi tiểu được hoặc đi tiểu không thường xuyên, tiểu dắt 
  • Mạch đập nhanh 
  • Mất ý thức

4. Khi nào người bệnh nên gặp bác sĩ

Nếu người bệnh có các triệu chứng sốc, hãy gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh vào bệnh viện cấp cứu ngay lập tức. Nếu như người bệnh nôn ra máu, thấy máu trong phân hoặc phân đen, hãy đến bệnh viện kiểm tra càng sớm càng tốt. Trong những trường hợp khác, tốt nhất là hãy thăm khám đường tiêu hóa tại những bệnh viện và cơ sở uy tín. 

5. Cách phòng ngừa bệnh xuất huyết đường tiêu hóa

  • Hạn chế và tốt nhất là ngừng sử dụng các loại chất kích thích và các loại đồ uống có cồn như rượu, bia, cà phê, nước chè, thuốc lá. Các đồ chiên, xào nhiều dầu mỡ, nhiều gia vị, đồ chế biến sẵn hay đồ ăn quá nóng hay quá lạnh cũng nên hạn chế sử dụng vì nó có ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa.
  • Thay đổi khẩu phần ăn và bổ sung thêm nhiều chất xơ, rau, củ, quả và trái cây tươi vào bữa ăn hàng ngày. Những thực phẩm này cung cấp các chất giúp tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa và ngăn ngừa các loại bệnh lý ống tiêu hóa. Ngoài ra, uống đủ nước hàng ngày cũng giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn. 
  • Ăn uống đúng cách như ăn đúng giờ, ăn đủ bữa, nhai kỹ, chia thành nhiều bữa trong ngày cũng là những cách giúp cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Các món ăn hàng ngày phải được chế biến để dễ tiêu hóa và cung cấp đầy đủ các vitamin và khoáng chất. 
  • Rèn luyện cho bản thân có một lối sống điều độ như ngủ đúng giờ và đủ giấc, giữ tinh thần thoải mái, không có stress. Ngoài ra, tập luyện thể thao cũng được khuyến khích để giải tỏa stress và tăng cường sức đề kháng của cơ thể. 
  • Nếu có các bệnh lý cần sử dụng thuốc, cần phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý sử dụng và lạm dụng các loại thuốc đặc biệt là kháng viêm, kháng sinh. Đây là những tác nhân có thể dẫn đến xuất huyết đường tiêu hóa

Trên đây là những thông tin cơ bản cần biết về xuất huyết đường tiêu hóa. Xuất huyết hay chảy máu đường tiêu hóa là một dạng cấp cứu có thể nguy hiểm đến tính mạng. Chính vì vậy, phòng bệnh hơn chữa bệnh, và mỗi người đều có thể tự mình điều chỉnh lối sống của bản thân để tránh khỏi các bệnh tật về đường tiêu hóa.

Nguồn tham khảo:

Xuất huyết đường tiêu hóa là gì https://www.healthline.com/health/gastrointestinal-bleeding

Cách phòng tránh xuất huyết đường tiêu hóa https://vhea.org.vn/xuat-huyet-tieu-hoa-6658.html

Dấu hiệu xuất huyết đường tiêu hóa https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gastrointestinal-bleeding/symptoms-causes/syc-20372729#:~:text=Gastrointestinal%20(GI)%20bleeding%20is%20a,and%20can%20be%20life%2Dthreatening.

 

có thể bạn quan tâm

Top 5 thực phẩm tăng sức đề kháng hiệu quả

Bổ sung các thực phẩm tăng sức đề kháng vào bữa ăn hàng ngày là một trong những cách đơn

Mách mẹ 5 cách tăng sức đề kháng cho trẻ phòng ngừa bệnh vặt

Thời gian gần đây, sức đề kháng và hệ miễn dịch đã trở thành vấn đề sức khỏe được quan

Vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột và sức khỏe con người

Vi khuẩn thường được xem là có tác động xấu đến con người. Tuy nhiên, các vi khuẩn có lợi

3 điều mẹ không nên lơ là khi chọn thuốc tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ

Một khẩu phần ăn đủ dinh dưỡng bao gồm trái cây và rau, củ, quả là lý tưởng để nâng

Dùng thuốc tăng cường hệ miễn dịch đúng cách cho người lớn

Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong hệ miễn dịch của cơ thể. Trong quá trình tiêu thụ

6 dấu hiệu hệ miễn dịch kém mà bạn cần biết

Hệ miễn dịch có thể được hình dung như một tấm khiên kiên cường giúp bảo vệ cơ thể trước

Vai trò của men vi sinh đối với hệ miễn dịch

Thời gian gần đây, nhiều nghiên cứu đã quan tâm đến vấn đề làm thế nào mà men vi sinh

Hệ miễn dịch là gì? Những điều bạn chưa biết về hệ miễn dịch

Hệ thống miễn dịch như một lớp áo giáp bảo vệ cơ thể khỏi những vi khuẩn, virus, ký sinh

11 thực phẩm tăng cường hệ miễn dịch bạn không thể bỏ qua

Bổ sung cho cơ thể những thực phẩm tăng cường hệ miễn dịch là một trong những biện pháp bảo

Dấu hiệu nhận biết và cách cải thiện hệ tiêu hóa kém

Ruột được ví như bộ não thứ hai của cơ thể. Một hệ tiêu hóa kém, một đường ruột không

(028) 38 123 166
Loading...