Xây dựng hệ tiêu hóa khỏe, phòng ngừa các bệnh lây qua đường tiêu hóa

Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm của Việt Nam khiến các bệnh lây qua đường tiêu hóa có tốc độ phát triển mạnh. Một số loại bệnh nếu không có biện pháp điều trị kịp thời dễ gây biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, thậm chí tử vong. Do đó, việc xây dựng hệ tiêu hóa khỏe, phòng ngừa các bệnh lây qua đường tiêu hóa nhất định bạn không được lơ là.

I. 5 căn bệnh lây qua đường tiêu hóa phổ biến hiện nay

1. Viêm gan do virus

Viêm gan do virus là nhóm các bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa có tỷ lệ người mắc ngày càng cao. Bệnh hình thành do quá trình gan bị nhiễm siêu vi trùng (còn gọi là virus) khiến gan bị viêm và tổn thương.

Bệnh viêm gan do virus có nhiều loại như virus viêm gan A (HAV), virus viêm gan B (HBV) và virus viêm gan C (HCV), viêm gan D, viêm gan E, viêm gan G. Được biết, một trong những con đường đưa virus vào gây viêm gan A và viêm gan E là đường tiêu hóa. Chúng lây lan khi chúng ta ăn phải thức ăn hoặc uống nước bị ô nhiễm.

Biểu hiện thường thấy là người viêm gan do virus sẽ gặp các dấu hiệu của rối loạn tiêu hóa như đau dạ dày, ăn không ngon, cảm thấy đau bụng, tiêu chảy, giảm cân… Ngoài ra, người bệnh còn bị vàng da, đau khớp, sốt, nước tiểu đậm màu, phân nhạt màu…

Theo năm tháng, nếu người bệnh không phát hiện và điều trị kịp thời dễ dẫn đến tình trạng suy gan, xơ gan, ung thư gan. Khi người bệnh bị nhiễm virus HAV, HBV hoặc HCV mãn tính, sức khỏe suy yếu virus sẽ có cơ hội hoạt động mạnh. Cuối cùng là, cả 3 loại virus viêm gan A, B, C đều đem đến nguy cơ khiến người bệnh tử vong.

2. Tiêu chảy

Bệnh tiêu chảy là một loại bệnh lây qua đường tiêu hóa thường gặp. Biểu hiện của tình trạng này là đại tiện ra phân lỏng với tần suất ít nhất 3 lần trong 24 giờ. Thực chất, tình trạng tiêu chảy là hình thức tự bảo vệ của cơ thể nhằm đào thải các thành phần không phù hợp ra ngoài. Ngoài ra, người bị tiêu chảy còn có triệu chứng đau quặn vùng bụng, trong phân chứa máu đi kèm với sốt, buồn nôn, luôn cần đi vệ sinh…

Nguyên nhân gây ra bệnh tiêu chảy thường xuất phát từ nguồn thực phẩm, nước uống. Các loại vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, thuốc bảo vệ thực vật,… có trong thực phẩm hoặc nguồn nước sau khi đi vào cơ thể sẽ gây rối loạn tiêu hóa dẫn đến tiêu chảy. Bệnh có thể bùng phát thành dịch nếu gặp thời tiết nóng ẩm thuận lợi và khu dân cư đông đúc dùng chung nguồn nước.

Xét về mặt thời gian tiêu chảy, bệnh tiêu chảy được chia thành 03 loại: tiêu chảy cấp tính (nếu thời gian tiêu chảy <= 14 ngày), tiêu chảy kéo dài (nếu thời gian tiêu chảy > 14 ngày) và tiêu chảy mạn tính (thời gian tiêu chảy trên 30 ngày). Tiêu chảy gây ra tình trạng mất nước do đó bù nước luôn được xem là biện pháp quan trọng nhất khi điều trị. Mất nước do tiêu chảy khiến cơ thể co giật, tổn thương não bộ, nghiêm trọng hơn có thể gây tử vong cho người bệnh.

3. Kiết lỵ

Kiết lỵ là bệnh do nhiễm trùng ruột già gây nên, bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ vì hệ miễn dịch và lợi khuẩn đường ruột còn non yếu. Khi có vi khuẩn xâm nhập, đường ruột của trẻ dễ bị viêm và dẫn đến rối loạn tiêu hóa.. Nguyên nhân gây kiết lỵ là do người bệnh vô tình tiếp xúc phải Entamoeba histolyca hoặc vi khuẩn Shigella từ phân của vật nuôi, thực phẩm, đồ chơi hoặc lây truyền qua vật trung gian là ruồi.

Cơ thể sẽ bắt đầu phản ứng sau 1-2 ngày bị vi khuẩn xâm nhập, bạn có thể nhận biết bệnh kiết lỵ thông qua các dấu hiệu như: Rối loạn đại tiện, phân ít đi kèm dịch nhầy và máu tươi, đau và mót rặn. Một số người còn đi kèm với triệu chứng sốt nhẹ cho đến sốt nặng, sôi bụng, bán tắc ruột, nôn,…

Bệnh kiết lỵ có thể gây rối loạn về chức năng vận động của ruột, sa trễ hậu môn, trĩ, viêm đại tràng. Nặng hơn, bệnh lây qua đường tiêu hóa này gây ra các biến chứng như thủng ruột, xuất huyết tiêu hóa, áp xe gan do khuẩn amip.

4. Bệnh tả

Bệnh tả hay còn gọi là thổ tả, dịch tả. Tả là một trong các bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa dạng nhiễm trùng đường ruột do vi khuẩn Vibrio cholerae xâm nhập. Trong lịch sử, bệnh tả đã tạo ra những trận đại dịch lớn khiến hàng triệu người tử vong. Hiện nay, một số nước Châu Phi và Châu Á vẫn chưa thể khống chế hoàn toàn căn bệnh này.

Việc hấp thụ nguồn thức ăn, nước uống bị nhiễm khuẩn tả là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh. Trong đó, hải sản, cá, cua, sò hay thức ăn tươi sống chứa nhiều vi khuẩn Vibrio cholerae nhất.

Triệu chứng của bệnh tả thường là nôn ói, tiêu chảy, mất nước. Nếu bệnh kéo dài và không kịp thời chữa trị, bệnh tả có thể tiến triển nặng với triệu chứng động kinh, thay đổi tri giác, sốc, hôn mê và dẫn đến tử vong.

5. Thương hàn

Thương hàn vẫn được xem là một bệnh hiểm nghèo vì gây ra hàng triệu cái chết mỗi năm. Bệnh xuất phát từ việc đường tiêu hóa bị nhiễm một loại vi trùng mang tên Salmonella. Thương hàn thường khởi phát đột ngột, nhanh chóng xuất hiện biến chứng nặng và dẫn đến tử vong.

Cơ chế gây bệnh của trực khuẩn Salmonella chính là theo đường thức ăn vào ruột, sau đó chúng thay đổi cấu trúc mới và xâm nhập mạnh mẽ khắp các cơ quan trong cơ thể. Bệnh thương hàn lây lan thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với người bệnh. Vì vậy, người đi từ vùng dịch về có nguy mắc bệnh và có khả năng siêu lây nhiễm cho người khác rất cao.

Bạn nên biết sốt liên tục, sốt cao trên 400C là triệu chứng phổ biến nhất của thương hàn. Hơn nữa, người bệnh cũng đi kèm với các triệu chứng như vã nhiều mồ hôi, tiêu chảy, viêm dạ dày. Vào thời kỳ toàn phát, thương hàn ảnh hưởng rất lớn đến hệ nội tạng dẫn đến các biến chứng như hồng ban, suy tim, viêm phổi, rối loạn ý thức. Nếu không sớm phát hiện và điều trị, người bệnh có nguy cơ tử vong rất lớn.

II. Cách giữ hệ tiêu hóa khỏe, phòng ngừa các bệnh về đường tiêu hóa

1. Hạn chế thực phẩm gas làm đầy hơi

Việc sử dụng liên tục các loại thực phẩm có gas như bia, nước ngọt… sẽ khiến đường ruột phải làm việc quá tải, từ đó gia tăng nguy cơ rối loạn hệ tiêu hóa. Cơ thể bị suy giảm chức năng hệ tiêu hóa sẽ dẫn đến việc vi khuẩn dễ xâm nhập gây ra các bệnh lây qua đường tiêu hóa.

2. Ăn đúng bữa

Nhịp điệu sinh hoạt của cơ thế nói chung và hệ tiêu hóa nói riêng ảnh hưởng bởi chế độ ăn, vì thế thời điểm ăn uống quan trọng không kém việc ăn gì vào bụng. Khi nhịp sinh học bị phá vỡ như ăn uống không đúng giờ, bỏ bữa thường xuyên, chán ăn… sẽ khiến quá trình trao đổi chất bị rối loạn gây mất cân bằng của hệ tiêu hóa, khiến các bệnh về đường tiêu hóa gia tăng mạnh mẽ.

Thời gian biểu phù hợp cho các bữa ăn mà bạn có thể tham khảo như sau: 7-8h với bữa sáng, 12h30-14h cho bữa trưa, 18h-21h cho bữa tối. Hãy luôn giữ một thời gian biểu khoa học cho việc ăn uống của bạn. Với những nhịp điệu đã lập trình sẵn, các chức năng trong cơ thể sẽ được vận hành mượt mà. Vì vậy, hãy cân nhắc xem xét các khoảng thời gian giữa các bữa ăn sao cho hợp lý nhất để nâng cấp hệ tiêu hóa của bạn trở nên tốt hơn.

3. Cung cấp nhiều chất xơ

Chất xơ đóng vai trò như một lợi khuẩn trong đường tiêu hóa. Chất xơ giúp loại bỏ các chất có hại trong thức ăn, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của các lợi khuẩn cũng như giúp điều hòa nhu động đường ruột. Bổ sung nhiều chất xơ trong khẩu phần ăn hàng ngày sẽ giúp cơ thể dễ tiêu hóa, đại tiện dễ dàng, ngăn ngừa bệnh lây qua đường tiêu hóa, tình trạng táo bón, trĩ, viêm đại trực tràng.

Chất xơ có nhiều trong rau củ, trái cây, ngũ cốc. Trẻ em từ 1-3 tuổi cần 19g chất xơ mỗi ngày, trẻ 4 -8 tuổi là 25g và người trưởng thành là 26-38g.

4. Hạn chế căng thẳng

Hệ thần kinh trung ương có khả năng kiểm soát quá trình tiêu hóa. Có khoảng 95% hormone điều tiết tâm trạng nằm trong đường ruột. Vì vậy, tâm trạng căng thẳng, mệt mỏi ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của hệ tiêu hóa. Khi tinh thần của con người không ổn định, stress sẽ dễ đi kèm với các triệu chứng tiêu chảy, táo bón, đau dạ dày, chán ăn.

Tâm trạng căng thẳng còn là mấu chốt gây ra bệnh ung thư dạ dày, căn bệnh có tỷ lệ tử vong cao thứ 3 ở Việt Nam. Do đó, việc quản lý tốt tâm trạng, cảm xúc, loại bỏ hiệu quả stress sẽ duy trì một hệ tiêu hóa tốt hơn, đồng thời giúp cơ thể phòng một số bệnh lây qua đường tiêu hóa.

5. Ngủ đủ giấc

Thiếu ngủ, mất ngủ cản trở nhịp điệu sinh học của hệ tiêu hóa. Hơn nữa, thiếu ngủ ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái tinh thần con người. Hệ tiêu hóa sẽ hoạt động chậm chạp hơn trong việc tiêu hủy thức ăn khi cơ thể không được nghỉ ngơi đúng giờ. Sa sút tinh thần, mệt mỏi, căng thẳng từ thiếu ngủ làm dạ dày tiết ra nhiều axit hơn khiến tăng nguy cơ đau dạ dày. Ngủ không đủ giấc còn gây suy giảm hệ miễn dịch, đưa hệ tiêu hóa vào trạng thái dễ mắc các bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa.

Vì thế, hãy ngủ đủ giấc mỗi ngày để hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh và đem lại nhiều lợi ích khác cho cơ thể chúng ta. 8-10h/ ngày với người trưởng thành và 12-20h/ ngày đối với trẻ nhỏ là thời gian ngủ hợp lý nhất được các tổ chức nghiên cứu khuyến cáo.

6. Bổ sung nấm men vi sinh cho cơ thể

Bên trong hệ tiêu hóa của chúng ta chứa các thành phần hại khuẩn và lợi khuẩn. Nếu sự cân bằng của hệ vi khuẩn bị phá vỡ, hại khuẩn giành chiến thắng trước lợi khuẩn thì miễn dịch của hệ tiêu hóa sẽ bị suy giảm.

Vì thế, việc chủ động bổ sung men vi sinh là một cách tốt để duy trì hệ đường ruột luôn khỏe mạnh. Nấm men vi sinh giúp gia tăng lợi khuẩn cho cơ thể, duy trì trạng thái cân bằng hệ vi sinh đường ruột và tăng cường sức khỏe miễn dịch.

Chúng ta có thể bổ sung lợi khuẩn từ các thực phẩm lên men, tuy nhiên các loại lợi khuẩn có trong thực phẩm khác nhau về số lượng, hàm lượng và chủng loại. Vì vậy, sử dụng nấm men vi sinh sẽ là một lựa chọn tốt hơn.

Viên bổ sung nấm men vi sinh Saccharomyces boulardii chứa ít nhất 2,5 tỷ đơn vị men sống/ 1 viên nang, mang lại hiệu quả bảo vệ hệ vi sinh đường ruột tối ưu. Sản phẩm có tác dụng cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột,  ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh, tăng cường hệ miễn dịch, nhờ đó phòng ngừa hiệu quả các bệnh lây qua đường tiêu hóa.

Nguồn tham khảo: 

  1. https://hellobacsi.com/song-khoe/giac-ngu/tai-sao-viec-thieu-ngu-lai-anh-huong-xau-den-suc-khoe-cua-ban/
  2. https://vnexpress.net/nguyen-nhan-gay-benh-tieu-hoa-4106842.html
  3. https://zingnews.vn/thoi-gian-de-sang-trua-toi-hieu-qua-nhat-post712233.html
có thể bạn quan tâm

Top 5 thực phẩm tăng sức đề kháng hiệu quả

Bổ sung các thực phẩm tăng sức đề kháng vào bữa ăn hàng ngày là một trong những cách đơn

Mách mẹ 5 cách tăng sức đề kháng cho trẻ phòng ngừa bệnh vặt

Thời gian gần đây, sức đề kháng và hệ miễn dịch đã trở thành vấn đề sức khỏe được quan

Vai trò của hệ vi sinh vật đường ruột và sức khỏe con người

Vi khuẩn thường được xem là có tác động xấu đến con người. Tuy nhiên, các vi khuẩn có lợi

3 điều mẹ không nên lơ là khi chọn thuốc tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ

Một khẩu phần ăn đủ dinh dưỡng bao gồm trái cây và rau, củ, quả là lý tưởng để nâng

Dùng thuốc tăng cường hệ miễn dịch đúng cách cho người lớn

Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong hệ miễn dịch của cơ thể. Trong quá trình tiêu thụ

6 dấu hiệu hệ miễn dịch kém mà bạn cần biết

Hệ miễn dịch có thể được hình dung như một tấm khiên kiên cường giúp bảo vệ cơ thể trước

Vai trò của men vi sinh đối với hệ miễn dịch

Thời gian gần đây, nhiều nghiên cứu đã quan tâm đến vấn đề làm thế nào mà men vi sinh

Hệ miễn dịch là gì? Những điều bạn chưa biết về hệ miễn dịch

Hệ thống miễn dịch như một lớp áo giáp bảo vệ cơ thể khỏi những vi khuẩn, virus, ký sinh

11 thực phẩm tăng cường hệ miễn dịch bạn không thể bỏ qua

Bổ sung cho cơ thể những thực phẩm tăng cường hệ miễn dịch là một trong những biện pháp bảo

Dấu hiệu nhận biết và cách cải thiện hệ tiêu hóa kém

Ruột được ví như bộ não thứ hai của cơ thể. Một hệ tiêu hóa kém, một đường ruột không

(028) 38 123 166
Loading...