Trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy: Nguyên nhân và cách xử lý

Kháng sinh là loại thuốc thường được dùng để điều trị nhiễm khuẩn. Tuy vậy, theo thống kê, cứ năm trẻ uống kháng sinh sẽ có một trẻ bị tiêu chảy. Hiện tượng này phổ biến hơn ở trẻ dưới 2 tuổi và bất kỳ loại kháng sinh nào cũng có thể gây ra tiêu chảy cấp.

Nhiều phụ huynh cảm thấy lo lắng và băn khoăn không biết khi trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy phải làm sao cho đúng và tránh gây hại cho cơ thể trẻ. Liệu có nên ngừng thuốc? Hoặc sử dụng kèm thêm những loại thuốc chống tiêu chảy khác cho trẻ? Hãy cùng chúng tôi đi tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây.

Vì sao trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy?

Hệ tiêu hóa là một hệ sinh thái phức tạp với hàng triệu vi sinh vật bao gồm cả lợi khuẩn và hại khuẩn. Trong trạng thái bình thường, các vi khuẩn này duy trì ở thế cân bằng, giúp hấp thụ các chất dinh dưỡng, thải trừ các chất độc và kìm hãm các vi khuẩn gây bệnh ở đường ruột. Trạng thái cân bằng của hệ vi sinh vật là chìa khóa để có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, chống chọi lại bệnh tật.

Khi những vi khuẩn có hại tấn công vào cơ thể trẻ, kháng sinh được sử dụng nhằm mục đích tiêu diệt những vi khuẩn này. Tuy vậy, khi sử dụng các loại kháng sinh mạnh và có tác dụng lên nhiều loại vi khuẩn, sử dụng liều cao hoặc trong thời gian dài, kháng sinh sẽ tiêu diệt luôn các lợi khuẩn có trong hệ tiêu hóa. Điều này phá vỡ sự cân bằng, gây ra hiện tượng loạn khuẩn và thúc đẩy sự phát triển của các vi khuẩn có hại dẫn đến tiêu chảy hoặc viêm đường ruột. Trẻ em là đối tượng có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, cho nên càng nhạy cảm và dễ bị ảnh hưởng.

Hầu hết các loại kháng sinh đều có thể gây nên tiêu chảy nhưng 2 loại kháng sinh phổ biến nhất dễ gây tiêu chảy đó là:

  • Cephalosporins (cefdinir và cefpodoxime)
  • Penicillins (amoxicillin và ampicillin)

Dấu hiệu của trẻ bị tiêu chảy khi uống kháng sinh

Dấu hiệu của trẻ bị tiêu chảy khi uống kháng sinh

Đối với đa số trường hợp, trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy chỉ ở mức độ nhẹ. Tiêu chảy do kháng sinh ở trẻ thường xảy ra từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 8 sau khi uống kháng sinh. Thỉnh thoảng nó có thể kéo dài từ ngày đầu tiên dùng kháng sinh cho đến vài tuần sau khi dừng uống.

Một vài các triệu chứng tiêu chảy khi dùng kháng sinh ở trẻ bao gồm:

  • Sôi bụng, đau bụng hoặc bụng trướng nhẹ sau khi sử dụng kháng sinh từ 2 – 9 ngày
  • Đau bụng, tiêu chảy nhiều lần trong ngày, có thể lên tới 15 – 20 lần/ngày
  • Phân lỏng lẫn nhầy; phân xanh, vàng lổn nhổn; phân có bọt; phân sống, không thối có lẫn thức ăn chưa tiêu, đôi khi lẫn máu và chất nhầy
  • Hậu môn có thể hăm đỏ do phân có axit
  • Trường hợp nặng có thể có các triệu chứng viêm đại tràng hoặc viêm đại tràng giả mạc: sốt cao, buồn nôn, nôn mửa, đau quặn bụng, phân lỏng có máu mủ

Bố mẹ nên làm gì khi trẻ bị tiêu chảy do kháng sinh?

1. Tiếp tục sử dụng kháng sinh

Nếu như trẻ uống kháng sinh bị tiêu chảy nhẹ và vẫn khỏe mạnh, hãy tiếp tục cho trẻ dùng thuốc kháng sinh theo phác đồ điều trị và theo dõi trẻ tại nhà.

Không nên tự ý dùng thuốc kháng sinh vì điều này có thể có hại về sau cho trẻ. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ kê đơn trước khi quyết định dừng thuốc kháng sinh hay sử dụng kèm theo những loại thuốc khác.

2. Không để trẻ mất nước

Tiêu chảy là nguyên nhân hàng đầu gây ra hiện tượng mất nước ở trẻ, và có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Chính vì vậy, hãy cho trẻ uống nước thường xuyên để tránh mất nước. Cha mẹ không nên cho trẻ uống nước trái cây hoặc nước ngọt vì những loại nước này có thể làm cho bệnh tiêu chảy nặng hơn.

3. Thay đổi chế độ ăn của trẻ

Bố mẹ nên làm gì khi trẻ bị tiêu chảy do kháng sinh

Khi uống kháng sinh bị tiêu chảy, chế độ ăn của trẻ lúc này quan trọng hơn bình thường vì một vài loại thực phẩm sẽ khiến quá trình hồi phục của trẻ nhanh hơn, còn một vài loại khác có thể khiến triệu chứng trở nên nặng hơn.

Phụ huynh nên cho trẻ ăn những thực phẩm lành tính, mềm, dễ tiêu hóa như cháo loãng, súp, cơm nát. Nên tránh những loại thức ăn cay, nóng, chế biến dầu mỡ, hải sản.

4. Xử lý hăm tã

Nếu như tiêu chảy gây đỏ, phát ban vùng hậu môn hoặc ở vùng quấn tã thì hãy:

  • Rửa nhẹ vùng tổn thương bằng nước sau đó lau khô
  • Bôi một lớp dưỡng ẩm da, kem có chứa kẽm hoặc kem chống hăm tã cho trẻ

“Cấp cứu” tiêu chảy cho trẻ với men vi sinh Saccharomyces boulardii

Việc tìm đến và sử dụng những loại thuốc hỗ trợ và điều trị tiêu chảy như men vi sinh là điều có thể cân nhắc đối với trẻ. Tuy vậy, men vi sinh từ vi khuẩn lại không phù hợp khi sử dụng đồng thời với kháng sinh. Men vi sinh từ vi khuẩn có thể bị mất tác dụng bởi kháng sinh. Hơn nữa, các nghiên cứu gần đây cho thấy, một số loại men vi sinh dạng vi khuẩn có thể truyền gen đề kháng kháng sinh cho các vi khuẩn gây bệnh.

Trong trường hợp này, men vi sinh từ chủng nấm men Saccharomyces boulardii là lựa chọn thích hợp. Đây cũng là loại men vi sinh duy nhất ở dạng nấm men, với nhiều nghiên cứu lâm sàng và được các chuyên gia, tổ chức tiêu hóa khuyên dùng để điều trị tiêu chảy cấp, phòng ngừa và điều trị tiêu chảy do kháng sinh trên cả trẻ em cũng như người lớn.

Ưu điểm của nấm men vi sinh đó là có thể sử dụng đồng thời với kháng sinh, giúp cho người bệnh tuân thủ theo phác đồ điều trị và tuyệt đối an toàn trong suốt quá trình điều trị với kháng sinh.

Tại Việt Nam, đây là chủng nấm men duy nhất được đồng thuận khuyến cáo bởi Hội Nhi khoa Việt Nam trong điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ em với liều lượng 200 – 250 mg/ngày, 5 – 6 lần/ngày.

Với những ưu điểm kể trên, phụ huynh có thể cân nhắc cho trẻ sử dụng nấm men vi sinh Saccharomyces boulardii để phòng ngừa và điều trị tiêu chảy do kháng sinh gây ra.

Xem ngay: Bị tiêu chảy nên ăn gì?

Cách phòng ngừa tiêu chảy khi dùng thuốc kháng sinh

Cách phòng ngừa tiêu chảy khi dùng thuốc kháng sinh

  • Phụ huynh không được tự ý mua và điều trị kháng sinh ở nhà cho trẻ. Điều trị kháng sinh phải được chỉ định bởi bác sĩ hoặc người có chuyên môn.
  • Khi được chỉ định uống kháng sinh, hãy tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị của bác sĩ. Không tự ý tăng giảm liều, dùng gộp với liều đã bỏ lỡ, hay bỏ thuốc hoặc kéo dài thời gian dùng thuốc.
  • Tránh để trẻ mất nước khi bị tiêu chảy bằng cách bổ sung nước, khoáng chất và các chất điện giải cho trẻ.
  • Giữ gìn vệ sinh cá nhân cho trẻ, hạn chế cơ hội mầm bệnh có thể xâm nhập và gây nên bệnh.

Tóm lại, việc bé uống kháng sinh bị tiêu chảy là một hiện tượng khá phổ biến và thông thường sẽ tự khỏi, phụ huynh không nên quá lo lắng. Tuy vậy, khi trẻ có các dấu hiệu tiêu chảy nặng hoặc triệu chứng không dứt theo thời gian, hãy đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tếđể được điều trị y tế phù hợp.

Bài tham khảo:


Nguồn truy cập:

Antibiotic-associated diarrhea

Ngày truy cập: 16/12/2020

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/antibiotic-associated-diarrhea/symptomscauses/syc-20352231

Antibiotic-associated diarrhea

Ngày truy cập: 16/12/2020

https://www.aboutkidshealth.ca/Article?contentid=820&language=English 

có thể bạn quan tâm

Ngộ độc thực phẩm: Dấu hiệu, cách chữa trị và phòng ngừa  

Ngộ độc thực phẩm là một vấn đề khá phổ biến ở nước ta. Theo thống kê của Cục An

Bật mí 5 bí quyết trị tiêu chảy cho bé khi đi du lịch 

Trẻ em bị tiêu chảy khi đi du lịch là vấn đề thường gặp ở nhiều gia đình, nhất là

Hướng dẫn mẹ cách nấu cháo cho bé bị tiêu chảy

Bệnh tiêu chảy được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới tình trạng suy dinh dưỡng

Đau bụng thượng vị: Nguyên nhân do đâu? Cách điều trị như thế nào?

Đau bụng vùng thượng vị là tình trạng xuất hiện những cơn đau hay cảm giác khó chịu ở vị

Top 9 liệu pháp tự nhiên giúp giảm đau bụng dưới

Đau bụng dưới âm ỉ hay đau bụng dưới rốn là triệu chứng khá phổ biến xảy ra ở cả

Người mắc hội chứng ruột kích thích nên ăn gì và nên kiêng ăn gì?   

Ruột kích thích (còn gọi là viêm đại tràng co thắt) là hội chứng không có tổn thương thực thể

Điểm danh 7 triệu chứng ruột kích thích thường gặp

Hội chứng ruột kích thích là tình trạng rối loạn chức năng tiêu hóa khá phổ biến. Việc tìm hiểu

Tổng hợp các thông tin bạn cần biết về Viêm trực tràng

Viêm trực tràng hay viêm niêm mạc trực tràng là tình trạng phổ biến, do nguyên nhân gây ra và

Viêm trực tràng nên ăn và kiêng ăn gì? 

Viêm trực tràng là tình trạng viêm ở mô niêm mạc trực tràng, có thể gây đau, tiêu chảy, chảy

Mẹ nên làm gì khi loạn khuẩn đường ruột ở trẻ sơ sinh kéo dài?

Loạn khuẩn đường ruột ngày càng phổ biến ở trẻ em, nhất là loạn khuẩn đường ruột ở trẻ sơ

(028) 38 123 166
Loading...